Thu hứng kỳ 1

Thơ Đường cũng như thơ Đỗ Phủ nói về đề tài mùa thu vừa nhiều vừa hay. “Thu hứng” là bài thơ thứ nhất trong chùm thơ 8 bài về cảm xúc mùa thu của Đỗ Phủ. (Bài thơ được ông sáng tác khi lưu lạc ở Quỳ Châu để bày tỏ tình cảm của mình đối với đất nước trong buổi loạn ly)

Thu hứng kỳ 1

Ngọc lộ điêu thương phong thụ lâm,
Vu Sơn, Vu Giáp khí tiêu sâm.
Giang gian ba lãng kiêm thiên dũng,
Tái thượng phong vân tiếp địa âm.
Tùng cúc lưỡng khai tha nhật lệ,
Cô chu nhất hệ cố viên tâm.
Hàn y xứ xứ thôi đao xích,
Bạch Đế thành cao cấp mộ châm.

Dịch Nghĩa:

Hạt móc sa như ngọc, gió lạnh thổi qua rừng cây héo rụng
Vu Sơn, Vu Giáp rừng ảm đạm, khí tản mát tiêu tan
Giữa sông, làn sóng dâng cao như cuốn cả bầu trời
Trên ải, mây gió mịt mờ như chạm tới mặt đất
Cây cối và hoa cúc nở đều nhỏ lệ
Một chiếc thuyền đơn độc trói buộc lòng nhớ nhà
Khắp nơi trời lạnh giục người mang kéo và thước may (may áo)
Thành Bạch Đế cao, tiếng chày giục chiều buông

Cảm xúc mùa thu kỳ 1
Bản dịch của Nguyễn Công Trứ

Lác đác rừng phong hạt móc sa,
Ngàn non hiu hắt, khí thu loà.
Lưng trời sóng rợn lòng sông thẳm,
Mặt đất mây đùn cửa ải xa.
Khóm cúc tuôn thêm dòng lệ cũ,
Con thuyền buộc chặt mối tình nhà.
Lạnh lùng giục kẻ tay đao thước,
Thành Bạch, chầy vang bóng ác tà.

Phong Kiều dạ bạc

“Phong Kiều dạ bạc” là một bài thất ngôn tứ tuyệt hàm súc, dễ hiểu …
Bài thơ đã được Khang Hữu Vi đời nhà Thanh khắc trên tấm bia lớn dựng trong chùa Hàn San để cho người đời sau qua đây thưởng lãm.

Phong Kiều dạ bạc

Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn San tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền

Đỗ thuyền đêm ở bến Phong Kiều
Bản dịch tiếng Việt của nhà thơ Nguyễn Hàm Ninh

Trăng tà chiếc quạ kêu sương
Lửa chài cây bến sầu vương giấc hồ
Thuyền ai đậu bến Cô Tô
Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San

Ban đêm thuyền đậu bến Phong Kiều
Bản dịch ra tiếng Việt của Trần Trọng San

Trăng tà tiếng quạ vẳng sương rơi
Sầu đượm hàng phong giấc lửa chài
Ngoài lũy Cô Tô chùa vắng vẻ
Nửa đêm chuông vẳng đến thuyền ai

Triết lý tình yêu

Suối tan vào dòng sông
Sông tan vào biển rộng
Gió trời xanh rung động
Lưu luyến hoài trên không
Bởi luật đời linh hiển
Chẳng có chi lẻ phần
Ai mà không lưu luyến
Chỉ còn em đơn thân?

Núi hôn trời mê mải
Sóng ghì nhau trên dòng
Mà sao hoa-em-gái
Quên đón nhận tình anh?
Nắng ôm mình trái đất
Trăng hôn biển mặn nồng
Có nghĩa gì em nhỉ?
Nếu em còn cô đơn?

Love’s philosophy

The fountains mingle with the river
And the rivers with the ocean,
The winds of Heaven mix for ever
With a sweet emotion;
Nothing in the world is single,
All things by a law divine
In one spirit meet and mingle –
Why not I with thine?

See the mountains kiss high Heaven
And the waves clasp one another;
No sister-flower would be forgiven
If it disdained its brother;
And the sunlight clasps the earth,
And the moonbeams kiss the sea –
What are all these kissings worth
If thou kiss not me?

Nếu anh yêu em

Nếu anh yêu em, hãy yêu không vì gì hết
Xin hãy chỉ vì tình yêu thôi.
Anh đừng nói “Tôi yêu nàng
Bởi nụ cười, ánh mắt, giọng nói dịu êm
Bởi ý nghĩ của nàng thật giống với tôi
Và tất cả những thứ đó khiến tôi vui”.
Anh yêu ơi, những thứ đó đều có thể đổi thay
Và tình yêu sẽ mất đi khi đấy
Cũng đừng yêu em vì lòng thương, anh nhé
Đừng vì anh muốn lau khô đôi má đau buồn
Được anh chăm sóc, nàng sẽ ít khóc hơn
Và sẽ đánh mất tình yêu của anh khi đấy
Anh chỉ yêu em vì tình yêu thôi, chỉ vậy
Bởi chỉ có tình yêu là vĩnh cửu
Và anh sẽ mãi yêu

If thou must love me…

If thou must love me, let it be for nought
Except for love’s sake only. Do not say
‘I love her for her smile—her look—her way
Of speaking gently,—for a trick of thought
That falls in well with mine, and certes brought
A sense of pleasant ease on such a day’—
For these things in themselves, Belovèd, may
Be changed, or change for thee,—and love, so wrought,
May be unwrought so. Neither love me for
Thine own dear pity’s wiping my cheeks dry,—
A creature might forget to weep, who bore
Thy comfort long, and lose thy love thereby!
But love me for love’s sake, that evermore
Thou mayst love on, through love’s eternity.

Cốc nước triết học

Nhìn mực nước ở lưng chừng cốc
Có người nói: “À, phải,
cốc nước này đầy một nửa rồi!”
Nhưng một số khác khi nhìn cái cốc
Lại cho rằng: “Ồ, không,
cốc nước một nửa vơi!”
Tôi hi vọng mình thuộc số những người
khi nhìn vào cốc nước của tôi
bao giờ cũng thấy chí ít đầy một nửa.
Trong cuộc sống điều này quan trọng vô cùng
bởi nếu bạn chỉ thấy
cốc nước của mình vơi đi một nửa
thì cũng có thể nó sẽ cạn tới đáy.

Nếu em là người tình

Nếu em là người tình thì muôn báu vật
Của biển, đất, trời xin đặt dưới chân em
Và tất cả những gì tươi đẹp nhất:
Những giai điệu ngọt ngào, những hy vọng dịu êm
Đều của ta – nếu em là người tình!

Đường ta về muôn loài hoa sẽ nở
Suối sẽ reo vang khúc nhạc thần tiên
Cõi tình yêu những vì sao rực rỡ
Mặt đất này như một giấc mơ xinh
Trong mắt ta – nếu em là người tình!

Bao ý nghĩ trong mạch nguồn ẩn khuất
Như dòng sông bắt ngọn tự trời xanh
Trong tim ta sẽ giữ miền hạnh phúc
Được tắm bằng dòng suối nước long lanh
Mãi trong xanh – nếu em là người tình!

Những điều này được tạo bởi Yêu Thương
Cho tất cả những ai hằng mơ ước
Và ông Trời sẽ dựng chốn thiên đường
Trên mặt đất, nơi có niềm hạnh phúc
Cùng đắp xây – nếu em là người tình!

If thou’lt be mine

If thou’lt be mine, the treasures of air,
Of earth, and sea, shall lie at thy feet;
Whatever in Fancy’s eye looks fair,
Or in Hope’s sweet music sounds most sweet,
Shall be ours — if thou wilt be mine, love!

Bright flowers shall bloom wherever we rove,
A voice divine shall talk in each stream;
The stars shall look like world of love,
And this earth be all one beautiful dream
In our eyes — if thou wilt be mine, love!

And thoughts, whose source is hidden and high,
Like streams that come from heaven-ward hills,
Shall keep our hearts, like meads, that lie
To be bathed by those eternal rills,
Ever green, if thou wilt be mine, love!

All this and more the Spirit of Love
Can breathe o’er them who feel his spells;
That heaven, which forms his home above,
He can make on earth, wherever he dwells,
As thou’lt own, — if thou wilt be mine, love!

Gửi người phụ nữ

Nếu trong đời có một nghìn đàn ông
Nhờ mối mai trước nhà em tập hợp
Hãy nhớ rằng trong một nghìn đàn ông
Có tên anh – Rasul Gamzatov.

Nếu từ lâu đã yêu em say đắm
Đứng trước nhà một trăm kẻ đàn ông
Trong số họ có một người trông ngóng
Người miền rừng có tên gọi: Rasul.

Nếu yêu em chỉ còn lại mười người
Đứng trong hàng nóng lòng như lửa đốt
Có một kẻ vừa buồn khổ, vừa vui
Đó là anh – Rasul Gamzatov.

Nếu yêu em tất cả còn chỉ một
Kẻ điên cuồng thề thốt mãi tình chung
Thì kẻ đó từ đỉnh cao chót vót
Người miền rừng có tên gọi: Rasul.

Còn nếu như em cô đơn buồn khổ
Không còn ai yêu nữa buổi hoàng hôn
Thì nghĩa là chốn cao nguyên đất đỏ
Trên núi cao Gamzatov không còn.

Nếu trong đời có một nghìn đàn ông
Nhờ mối mai trước nhà em tập hợp
Hãy nhớ rằng trong một nghìn đàn ông
Có tên anh – Rasul Gamzatov.

Nếu từ lâu đã yêu em say đắm
Đứng trước nhà một trăm kẻ đàn ông
Trong số họ có một người trông ngóng
Người miền rừng có tên gọi: Rasul.

Nếu yêu em chỉ còn lại mười người
Đứng trong hàng nóng lòng như lửa đốt
Có một kẻ vừa buồn khổ, vừa vui
Đó là anh – Rasul Gamzatov.

Nếu yêu em tất cả còn chỉ một
Kẻ điên cuồng thề thốt mãi tình chung
Thì kẻ đó từ đỉnh cao chót vót
Người miền rừng có tên gọi: Rasul.

Còn nếu như em cô đơn buồn khổ
Không còn ai yêu nữa buổi hoàng hôn
Thì nghĩa là chốn cao nguyên đất đỏ
Trên núi cao Gamzatov không còn.

Em yêu anh như thế nào? Để cho em đếm …

Em yêu anh như thế nào? Để cho em đếm
Em yêu anh tới tận cùng sâu, cao, rộng
Của những gì hồn với tới khi mắt chẳng thể nhìn,
Cho tới tận cùng Tồn tại và lý tưởng Ân trên.
Em yêu anh như những gì cần cho cuộc sống
Trong ánh sáng của mặt trời và nến.
Em yêu anh tự do,
Như con người tranh đấu cho Quyền người
Em yêu anh thuần khiết,
Như lời ngợi ca Thượng đế toàn năng.
Em yêu anh với miệt mài cảm xúc
Như trong những nỗi đau xưa
Em yêu anh với một niềm tin
Như niềm tin của thời thơ ấu.
Em yêu anh bằng tình yêu em đã đánh mất với các vị thánh
Em yêu anh trong từng hơi thở
Từng nụ cười, từng giọt nước mắt của cả cuộc đời
Và nếu như em được Chúa chọn,
Em sẽ yêu anh nhiều hơn
Sau này khi em chết.

How Do I Love Thee? Let me count the ways…

How do I love thee? Let me count the ways.
I love thee to the depth and breadth and height
My soul can reach, when feeling out of sight
For the ends of Being and ideal Grace.
I love thee to the level of everyday’s
Most quiet need, by sun and candle-light.
I love thee freely, as men strive for Right;
I love thee purely, as they turn from Praise.
I love thee with the passion put to use
In my old griefs, and with my childhood’s faith.
I love thee with a love I seemed to lose
With my lost saints,—I love thee with the breath,
Smiles, tears, of all my life!—and, if God choose,
I shall but love thee better after death.

Điềm báo

Khi anh đi đến nhà em, mặt trăng
Từ phía phải luôn nhìn anh vui vẻ
Nhiều suy nghĩ và nhiều giấc mộng mơ màng
Cũng vui vè bám theo anh như thế

Khi anh rời khỏi nhà em – rất lâu
Từ phía trái trăng nhìn anh im lặng
Nhiều giấc mơ, nhiều ý nghĩ buồn rầu
Lại bay đến, bám theo anh dai dẳng

Biết làm sao, vẫn thế các nhà thơ
Thường đa cảm tin vào điều tự nghĩ
Các tình cảm luôn đổi thay, bao giờ
Cũng đem gắn với cảnh ngoài tùy ý

Приметы

Я ехал к вам: живые сны
За мной вились толпой игривой,
И месяц с правой стороны
Сопровождал мой бег ретивый.

Я ехал прочь: иные сны…
Душе влюбленной грустно было,
И месяц с левой стороны
Сопровождал меня уныло.

Мечтанью вечному в тиши
Так предаемся мы, поэты;
Так суеверные приметы
Согласны с чувствами души.